Monumenten

Onze visie op gevelreiniging van historische gebouwen

Vuil of patina?
Van een gebouw of monument mag de ouderdom ervan afgelezen worden. Het patina dat zich in de loop der jaren op de gevel heeft gevormd, is een weerslag van de tijd en vormt juist een waarde die behouden dient te blijven.

Patina1Toch is er vaak aanleiding om op esthetische gronden te reinigen, bijvoorbeeld wanneer het behoud of herstel van het architectuurhistorisch aspect of expressie van het gebouw of monument in het geding is.




Kunst.

Alles wat zichtbaar is manifesteert zich door samenspel van licht, kleur en vorm.
S.M.B. bv is in staat om gevels of kunstwerken in oude glorie te herstellen, zoals de architect of kunstenaar deze heeft gecreëerd, dus bedoeld. Wij verwijderen het vuil van de gevels of kunstwerken zonder iets van het oorspronkelijke materiaal weg te nemen. De oorspronkelijkheid van de gevels of kunstwerken, het door de tijd en omstandigheden gevormde patina, blijft volledig in stand.
Licht, kleur en vorm zullen de gevels of kunstwerken, na het herstellen, weer in volle glorie doen uitkomen.

Scheepvaart

De foto geeft weer hoe gevelreiniging kan bijdragen aan de uitstraling van een monument.

Welke kennis is van belang bij schadevrij gevelreinigen?

Kennis van de te reinigen ondergrond.
Materiaal
De grote verscheidenheid aan materiaalsoorten en de onderlinge verschillen brengen met zich mee dat elke te reinigen gevel zijn eigen reinigingsmethode of combinatie van methoden noodzakelijk maakt. Zelden kan volstaan worden met een standaardmethode. Baksteen bijvoorbeeld, is qua hardheid zo divers dat binnen deze materiaalsoort al een tiental hardheden onderscheiden kunnen worden. Natuursteen kent ook een breed scala aan hardheden en kan bovendien sterk in samenstelling verschillen.

Afwerking
Niet alleen het soort materiaal maar ook de wijze van afwerking speelt een belangrijke rol bij de keuze van een reinigingsmethode. Het spreekt vanzelf dat deze afwerkingen ook bij reiniging niet mogen worden beschadigd.

Tropen Tropen

Voor reiniging Na reiniging

Kennis van de soorten verontreinigingen.
De aard van de verontreiniging bepaalt in principe welke reinigingstechnieken in aanmerking komen. Vaak is er sprake van een vermenging van verschillende soorten vervuiling. Het herkennen van de verschillende aanwezige componenten is vaak zeer lastig, maar voor een goede reiniging uiterst belangrijk.

Kennis van de reinigingstechnieken en systemen.
Een juiste reiniging is gebaseerd op het los maken van de vervuiling van de ondergrond zonder ook maar iets van het oorspronkelijke gevelmateriaal weg te nemen. Onjuiste reinigingstechnieken, zoals stralen, chemisch- en hogedruk waterreinigen, lijken effectief, doordat ze een dun laagje van de ondergrond en daarmee de vervuiling verwijderen. Echter, deze manier van gevelreinigen brengt in alle gevallen direct of op termijn schade toe aan de gevelmaterialen.

Schades

Onherstelbare schade 
Bij gevelreinigen door middel van stralen, chemisch reinigen of warm of koud hogedruk waterspuiten ontstaat in veel gevallen onherstelbare directe of indirecte schade.

DIRECTE SCHADE

 

Bij directe schade gaan de zichtbare ouderdomskenmerken van de gevel verloren, waardoor na reiniging het oppervlak van de nieuwe gevel zich duidelijk onderscheidt van de oude gevel. Het zogeheten patina is vrijwel verdwenen.
Daarnaast raken oorspronkelijke, kleurige afwerkingen, of restanten hiervan, verloren.
In veel gevallen wordt het voegwerk en/of het materiaaloppervlak beschadigd.
De dichtere, waterwerende, oppervlaktehuid en een op de baksteen aanwezige bezande laag worden verwijderd. De huid van de bak- en natuursteen wordt opgeruwd.
Ook ontstaat er verlies van de oppervlaktebewerkingen van natuursteen, zoals frijnslag en de zachtere delen van de steen. Verflagen op vensters, deurpartijen, lijsten en ander geveltimmerwerk worden beschadigd. Onder meer etsen van historisch glas in vensters worden eveneens beschadigd.
Door ondeskundig gevelreinigen ontstaan vlekken, onder andere door uitloging of het gebruik van bijvoorbeeld kalk en ijzeroxiden.


INDIRECTE SCHADE

 

Bij oververzadiging van het gevelmateriaal kan als gevolg hiervan aan de binnenkant van de muren vochtdoorslag ontstaan, die onder andere problemen met behang en pleisterwerk veroorzaken. Aanwezige zouten kunnen worden gemobiliseerd, waardoor zoutuitslag en zoutaantasting kan ontstaan.
De kans op biologische algengroei en aantasting van de stenen neemt toe en aan het gevelmateriaal kan vorstschade ontstaan. Er dreigt een oververzadiging van houten gevelonderdelen, zoals vensters, waardoor de kans op aantasting door schimmels en ongedierte toeneemt.
Als gevolg van de gebruikte reinigingsmiddelen en vrijgekomen verontreiniging wordt het milieu extra vervuild.

 

Resumerend
De ouderdom van een gebouw of monument mag afgelezen kunnen worden. Toch is er vaak aanleiding om op esthetische gronden te reinigen.
De dagelijkse praktijk laat diverse vormen van schade aan gevels zien die voortkomen uit onjuiste reinigingsmethodes en het ontbreken van goed begrip van de chemische en fysische eigenschappen van de vervuiling, reinigingsmiddelen en ondergrond.
S.M.B. bv heeft zich toegelegd op het schadevrij reinigen van geveloppervlakken. Onze reinigingssystemen masseren het vuil uit de poriën van de stenen en voegen, zonder iets van het oorspronkelijke materiaal weg te nemen. De oorspronkelijkheid van de gevels of kunstwerken, het door de tijd en omstandigheden gevormde patina, blijft volledig in stand.

Logo SMB

SMB op YouTube
film schadevrij gevelreinigen
images/witte jas bijna uit
witte jasje bijna uit
Muurtje
binnenhoven Rijksmuseum